ผู้ป่วยเบาหวานควร “เล่นกีฬา”

ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ร่างกายแข็งแรง

          “อโรคยา ปรมาลาภา” ความไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ พุทธภาษิตที่คุ้นหูซึ่งทุกคนปรารถนาให้เกิดขึ้นกับตัวเอง แต่จะทำอย่างไรเมื่อไม่อาจหนีโรคภัยที่มารุมเร้าได้ แน่นอนทุกคนอยากมีสุขภาพแข็งแรง และสิ่งเดียวที่จะช่วยได้คือการออกกำลังกาย

          การออกกำลังกายมีความสำคัญอย่างมาก โดยเฉพาะกับผู้ป่วยเบาหวาน เพราะจะช่วยควบคุมระดับโคเลสเตอรอลและน้ำตาลในเลือด ทั้งยังเพิ่มความแข็งแรงให้กับร่างกายด้วย

          ทำไมต้องออกกำลังกาย? 

          -ช่วยเผาผลาญแคลอรี ซึ่งจะทำให้น้ำหนักตัวลดลงหรือเท่าเดิม

          -การเล่นกีฬาเป็นประจำช่วยให้ร่างกายตอบสนองกับสารอินซูลิน ซึ่งเป็นตัวการสำคัญในการควบคุมระดับกลูโคสในเลือดให้ลดลงได้ดีขึ้น ทำให้กระบวนการรักษาทางการแพทย์ที่ต้องทำลดน้อยลง

          -ช่วยให้เคลื่อนไหวร่างกายส่วนต่างๆ ได้คล่องตัวขึ้น โดยเฉพาะแขนและขา ซึ่งมักเป็นปัญหาที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวาน

          -ช่วยลดระดับโคเลสเตอรอลและความดันสูง

          -ช่วยลดอาการปวดเมื่อยร่างกาย ขณะเดียวกันก็สามารถเพิ่มระดับกลูโคสได้

          -ลดโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจ

          -ในผู้ป่วยบางรายอาจไม่จำเป็นต้องรับประทานยา หรือเข้ารับการรักษาจากแพทย์หากออกกำลังกายเป็นประจำควบคู่กับการจำกัดอาหาร

          เริ่มออกกำลังกายอย่างไรดี? 

          หากรู้สึกว่ารูปร่างเริ่มเปลี่ยนแปลง หรือสงสัยว่าจะเป็นโรคเบาหวาน ควรไปปรึกษาแพทย์ก่อนจะเริ่มออกกำลังกาย เพราะแพทย์จะแนะนำให้ว่าควรออกกำลังกายแบบไหน จึงจะเป็นประโยชน์กับคุณ อย่างไรก็ตาม เพื่อความปลอดภัยระหว่างออกกำลังกาย ผู้ป่วยเบาหวานควรปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้

          -ก่อนออกกำลังกายควรวัดระดับกลูโคส เพื่อเป็นตัวช่วยตัดสินใจว่าควรออกกำลังกายแค่ไหนจึงจะปลอดภัย

          -ควรออกกำลังกายหลังรับประทานอาหารแล้วอย่างน้อย 1-2 ชั่วโมง

          -หากคุณชอบออกกำลังกายด้วยการเดินหรือวิ่ง ควรเลือกสวมใส่รองเท้าที่เหมาะสม ถ้าให้ดีควรเป็นรองเท้ากีฬาโดยตรง และควรสวมถุงเท้าด้วย เพราะจะช่วยลดแรงกระแทกขณะเดินและวิ่งได้

          -ก่อนออกกำลังกายควรอบอุ่นร่างกาย ด้วยกิจกรรมประเภทเคลื่อนไหวร่างกายช้าๆ เช่น การเดิน การว่ายน้ำ หรือการปั่นจักรยาน

          -ควรเพิ่มจำนวนเวลาของการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เช่น หากวันแรกออกกำลังกาย 5 นาที วันถัดไปอาจเพิ่มขึ้นอีกเล็กน้อยเป็น 7-8 นาที

          -ผู้ป่วยโรคเบาหวานควรพกป้ายที่แสดงว่าตัวเองเป็นเบาหวานติดตัว ขณะออกกำลังกายด้วย เพราะหากประสบอุบัติเหตุหรือหมดสติระหว่างออกกำลังกาย ผู้พบเห็นจะได้ให้การช่วยเหลือได้ถูกวิธี

          -ควรหลีกเลี่ยงกีฬาประเภทยกน้ำหนักซึ่งต้องใช้แรงมาก เพราะอาจทำให้ความดันในเลือดสูง

          -หากมีปัญหาเกี่ยวกับเท้าอาจเลือกกีฬาประเภทว่ายน้ำหรือปั่นจักรยานแทนการวิ่ง เพราะจะส่งผลกระทบกระเทือนน้อยกว่า

          ควรออกกำลังกายบ่อยแค่ไหน? 

          หากเป็นไปได้ควรเลือกออกกำลังกายในช่วงเวลาเดียวกันเป็นประจำทุกวัน เพราะการทำแบบนี้จะช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือด แต่ถ้าไม่มีเวลาควรออกกำลังกายอย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละ 30-45 นาที

          ช่วงไหนไม่ควรออกกำลังกาย? 

          เมื่อไรที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่า 300 มิลลิกรัม หรือถ้ารู้สึกไม่สบาย หายใจขัดข้อง ปัสสาวะผิดปรกติ หรือปวดขา ควรงดออกกำลังกายเพราะอาจทำให้เจ็บป่วยได้

          สุขภาพที่แข็งแรงคุณสามารถสร้างได้ด้วยตัวเอง เพียงแค่เริ่มออกกำลังกายตั้งแต่วันนี้ก่อนจะสายเกินไป

ที่มา: หนังสือพิมพ์โลกวันนี้

ขอบคุณ: สาระสุขภาพ สำนักงานกองทุนสนับสนุนกาสร้างเสริมสุขภาพ