สัญญาณไฟสิบล้อบอกเหตุการณ์

เมื่อคุณผู้อ่านต้องเดินทางไปต่างจังหวัดโดยทางรถยนต์ ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์ส่วนตัว หรือนั่งรถบัสโดยสาร มักจะได้พบกับรถบรรทุกขนาดต่าง ๆ ทั้ง สิบล้อ หกล้อ หรือรถพ่วง สัญจรไปมาในปริมาณมากกว่าที่จะพบเห็นได้บนถนนเขตในเมือง และหลายคนคงจะเคยนึกสงสัยว่า เหตุใดรถบรรทุกขนาดใหญ่เหล่านั้น มักจะเปิดสัญญาณไฟหน้า หรือไฟท้ายเป็นประจำ

และจากการสืบสาวราวเรื่องแล้วจึงได้ทราบว่า ทั้งการเปิดไฟหน้ารถ หรือเปิดสัญญาณไฟท้ายรถของรถบรรทุกนั้น ล้วนแล้วแต่เป็นสัญญาณเพื่อสื่อสารกับรถที่ขับตาม หรือขับสวนทางมาทั้งสิ้น

เริ่มจากการใช้สัญญาณไฟท้ายรถบรรทุก ที่คุณผู้อ่านจะพบเห็นเมื่อต้องขับตามหลัง

 เปิดไฟเลี้ยวซ้ายสลับกับไฟเลี้ยวขวา หมายถึง การเตือนให้รถคันหลังระวัง! เพราะเขาอาจหยุดรถในอีกไม่ช้า หรือข้างหน้าอาจมีด่านตรวจ หรือมีอุบัติเหตุ เพราะฉะนั้น คุณห้ามแซงเด็ดขาด

 เปิดไฟฉุกเฉิน เมื่อรถบรรทุกกำลังเคลื่อนตัวใกล้ทางแยกหมายถึงรถของเขากำลังจะตรงไป

 เปิดไฟเลี้ยวซ้ายสลับกับเลี้ยวขวา แล้วเปิดไฟฉุกเฉินต่อ หมายถึง เขากำลังจะจอดรถ

 เปิดไฟเลี้ยวซ้ายโดยไม่ต้องเตรียมเลี้ยวหรือจอดข้างทาง หมายถึง เขาจะขับช้าให้รถที่ตามมาแซงขึ้นไปได้เลย และไม่มีรถขับสวนมา (แต่เพื่อความปลอดภัย ก่อนแซง จะต้องแน่ใจก่อนว่าไม่มีรถขับสวนเลนมาจริง ๆ)

 เปิดไฟเลี้ยวขวา ทั้งเปิดค้างหรือเป็นจังหวะ หมายถึง รถที่ตามหลังอยู่ห้ามแซง เพราะเขากำลังจะเลี้ยวขวา กำลังจะแซงคันหน้า หรือมีรถกำลังจะขับสวนมา

 กรณีรถที่ขับตามหลังสามารถแซงขึ้นไปได้ จะมีการส่งสัญญาณอยู่ 2 จังหวะ คือ ระหว่างรถตีคู่ (กลางคืน) เขาจะเปิดไฟสูง เพื่อให้รถคันที่แซงเห็นทาง ก่อนจะลดไฟต่ำลง เมื่อรถคันดังกล่าวเข้ามาในเส้นทางแล้ว แต่หากเป็นตอนกลางวัน คนขับรถบรรทุกจะกะพริบไฟเพียงครั้งเดียว หรือบีบแตรสั้น 1 ครั้ง ในความหมายเดิม

อีกจังหวะเกิดขึ้นระหว่างตีคู่เช่นกัน คือ รถคันที่กำลังแซงควรบีบแตรสั้น 1 ครั้ง เป็นการขอบคุณ และผู้ขับรถบรรทุกอาจบีบแตรสั้น 1 ครั้ง ถือเป็นการตอบรับ

ส่วนการขับรถสวนเลนกับรถบรรทุก จะพบว่ารถเหล่านั้นส่งสัญญาณไฟหน้า ที่มีลักษณะและความหมายต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

 ปิดไฟหน้าแล้วเปิด หมายถึง ให้ระวัง เพราะทางข้างหน้า (ซึ่งเขาเพิ่งผ่านมา) มีด่านตรวจ หรือมีอุบัติเหตุ

 กะพริบไฟหน้า หมายถึง การถามว่าทางที่คุณเพิ่งขับผ่านมามีด่านตรวจหรืออุบัติเหตุหรือไม่ หากทุกอย่างเป็นปกติให้กะพริบตอบ 1 ครั้ง

 กะพริบไฟหน้าและเปิดไฟเลี้ยว (ด้านเลนสวน) หมายถึง มีด่านตรวจอยู่ข้างหน้าฝั่งของคุณ

 กะพริบไฟหน้าและเปิดไฟเลี้ยว (ด้านซ้ายของรถบรรทุก) หมายถึง ที่เพิ่งผ่านมามีด่านตรวจอยู่ในฝั่งของเขา

 หากพบรถบรรทุกขับตามกันมาเป็นขบวน (กรณีที่คุณยังขับรถสวนเลนกับรถบรรทุก) ควรสังเกตรถบรรทุกในลำดับที่สองหรือลำดับต่อ ๆ ไป กะพริบไฟ เบนหัวรถออกมาเล็กน้อย และกระพริบไฟซ้ำอีก หมายถึง เขากำลังจะแซงรถบรรทุกคันหน้าในเลนของเขา ให้คุณระวัง โดยชะลอความเร็ว อย่าเร่งความเร็วรถเพราะอาจจะทำให้เกิดอุบัติเหตุได้

อย่างไรก็ตาม สัญญาณและความหมายของการใช้ไฟเลี้ยว และไฟกะพริบลักษณะต่าง ๆ ที่รถบรรทุกนิยมใช้ในข้างต้นนั้น อาจไม่ใช่กฎเกณฑ์สากล แต่เป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่ถูกเปิดเผยโดยส่วนนโยบายและคุณภาพความปลอดภัยอาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม ที่รู้ไว้ก็ไม่เสียหาย.

ขอบคุณ: บทความการศึกษา วันที่ 21 พฤษภาคม 2552 อักษรเจริญทัศน์