ละเลยการออกกำลัง กระทบโครงสร้างร่างกาย

จิตใจที่แจ่มใส….อยู่ในร่างกายที่สมบูรณ์

 

         การเคลื่อนไหวโดยธรรมชาติของมนุษย์ที่จำเป็นต้องใช้ในการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพ ได้แก่ การเดิน วิ่ง กระโดด หยิบ จับ โยน ขว้างและแบกหาม ฯลฯ

ซึ่งเป็นการเคลื่นไหวที่ได้รับการพัฒนาในแต่ละช่วงอายุของการเจริญเติบโตและนำไปสู่การพัฒนาบุคลิกภาพในการเคลื่อนไหว ตลอดจนการดำเนินชีวิตของแต่ละบุคคล

 

         ที่สำคัญไปยิ่งกว่านั้นการเคลื่อนไหวดังกล่าวนี้หากปล่อยปละละเลยย่อมมีผลกระทบหรือเป็นปัญหาต่อสุขภาพทั้งในด้านโครงสร้างและสมรรถภาพทางร่างกายก่อให้เกิดความเสื่อมโทรมและความผิดปกติกับร่างกายจากลักษณะของการใช้งานในการเคลื่อนไหวที่ไม่ถูกต้องด้วยเหตุนี้การออกกำลังกายและการบริหารร่างกายเพื่อสุภาพที่ถูกต้องจึงมีความสำคัญและจำเป็นต่อการที่จะช่วยในการพัฒนาเสริมสร้างรักษาและฟื้นฟูสภาพที่บกพร่องขององค์ประกอบในการเคลื่อนไหวร่างกายให้สามารถทำหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพหรือเป็นปกติได้ยาวนานยิ่งขึ้น

 

         การเดินเพื่อสุขภาพ นับเป็นอีกรูปแบบวิธีการหนึ่งของการออกกำลังกายที่ดีมีคุณค่าและประโยชน์ต่อร่างกายที่ไม่ควรละเลยหรือมองข้าม ลักษณะเด่นที่สำคัญคือเป็นการเคลื่อนไหวออกกำลังกายที่ง่าย สะดวก ประหยัด เป็นธรรมชาติ มีความปลอดภัยสูงและเกิดแรงกระแทกต่ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสามารถนำไปปฏิบัติได้กับบุคคลทุกเพศ ทุกวัย ช่วยพัฒนาความแข็งแรงอดทนขั้นพื้นฐานของระบบกล้ามเนื้อ ระบบหายใจ ระบบไหลเวียนเลือด ซึ่งเป็นบรรทัดฐานสำคัญที่นำไปสู่การพัฒนาสุขภาพและสมรรถภาพทางกายให้มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้นในลำดับต่อไป

 

         หลักปฏิบัติในการเดินเพื่อสุขภาพ มีลำดับขั้นตอนที่ใช้เป็นแนวทางปฏิบัติที่สำคัญ ดังนี้

1. ศีรษะและลำตัวตั้งตรง ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการหายใจ สายตามองไปข้างหน้าในขณะเดิน

2. แกว่งแขวนซ้ายขวาสลับหน้าหลังขนานลำตัวมือที่แกว่งสูงระดับอก ในลักษณะที่ผ่อนคลายศอกงอเล็กน้อย ช่วยบริหารกล้ามเนื้อหัวไหล่อกและหลังส่วนบน

3. จังหวะความเร็วในการก้าวเท้าสม่ำเสมอตลอดระยะทางที่เดิน ไม่เดินทอดน่องหรือเดินตามสบาย

4. ส้นเท้าสัมผัสพื้นรับน้ำหนักตัวก่อนปลายเท้าช่วยบริหารกล้ามเนื้อน่องและกล้ามเนื้อหน้าแข้ง

5. ความยาวของช่วงก้าวขึ้นอยู่กับความเร็วในการเดิน ที่สำคัญจะต้องไม่พยายามก้าวยาวมากเกินไป เพราะจะมีผลทำให้เกินความเมื่อยล้าที่กล้ามเนื้อต้นขาและสะโพกเร็วกว่าปกติ

 

          ประโยชน์จากการเดินเพื่อสุขภาพ ช่วยรักษาสุขภาพ พัฒนาความสัมพันธ์ตลอดจนการทรงตัวในการเคลื่อนไหว และป้องกันอัตราเสี่ยงต่อการเกิดโรค ดังนี้

1. การเดินออกกำลังกายวันละ 1.5 – 2.5 กิโลเมตรช่วยรักษาสุขภาพร่างกายโดยทั่วไป ให้แข็งแรงเป็นปกติ

2. การเดินออกกำลังกายวันละ  2.5 – 4.5 กิโลเมตรด้วยอัตราความเร็วเฉลี่ย 7 – 8 นาทีต่อกิโลเมตรช่วยป้องกันและลดอัตราเสี่ยงของการเกิด โรคหัวใจ โรคไขมันอุดตันในหลอดเลือดและโรคเบาหวาน เป็นต้น

3. การเดินออกกำลังกายวันละ  4.5 – 6.5 กิโลเมตรด้วยอัตราความเร็วเฉลี่ย 9 – 10 นาทีต่อกิโลเมตรจะช่วยพัฒนาความอดทนของกล้ามเนื้อ ระบบหายใจ ระบบไหลเวียนเลือด นอกจากนี้ยังช่วยลดไขมันที่สะสมอยู่ในร่างกาย ช่วยป้องกันโรคอ้วน โรคความดันโลหิตสูง โรคภูมิแพ้ โรคเครียด ฯลฯ เป็นต้น

 

          ผลของการเดินเพื่อสุขภาพที่มีต่อร่างกาย แบ่งออกได้เป็นส่วน ๆ ดังนี้

1. ผลที่เกิดขึ้นกับกล้ามเนื้อ เอ็นกล้ามเนื้อ และเอ็นข้อต่อส่วนที่เกี่ยวข้อง หรือใช้เคลื่อนไหวโดยตรง ได้แก่ กล้ามเนื้อต้นขาและสะโพก กล้ามเนื้อน่อง กล้ามเนื้อหน้าแข้ง ข้อเท้า ข้อสะโพก เอ็นฝ่าเท้า เอ็นร้อยหวาย ฯลฯ จะได้รับการพัฒนาความแข็งแรงอดทนเพิ่มขึ้น รวมทั้งกล้ามเนื้อหัวไหล่ ต้นแขนและลำตัว

2. ผลที่เกิดขึ้นกับระบบหายใจ ได้แก่ ปอด ถุงลม หลอดลม จะได้รับการพัฒนาทางด้านความแข็งแรงและความยืดหยุ่นตัวเพิ่มขึ้นจากปกติ ช่วยให้ระบบทางเดินหายใจสามารถทำงานหรือถ่ายเทหมุนเวียนอากาศ ให้เข้าออกร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยลดและป้องกันโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจต่าง ๆ และโรคภูมิแพ้

3. ผลที่เกิดขึ้นกับระบบไหลเวียนเลือด ได้แก่ หัวใจ เลือด หลอดเลือด ความดัน ซึ่งจะทำให้มีมีเลือดไหลเวียนไปเลี้ยงตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายต่อนาทีทีมีปริมาณเพิ่มขึ้น หัวใจและหลอดเลือดมีความแข็งแรงและยืดหยุ่นตัวดีขึ้น ช่วยลดและป้องกันโรคที่เกี่ยวข้องกับหัวใจ หลอดเลือดและความดันเป็นต้น

4. ผลที่เกิดขึ้นกับระบบประสาท ทำให้ปฏิกิริยาการรับรู้และสั่งงานของระบบประสาท เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยพัฒนาเซลล์ประสาทและหน่วยควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย เพื่อให้ทำงานได้อย่างสัมพันธ์กัน เป็นผลให้เกิดความสมดุลในการเคลื่อนไหวและการทรงตัว

5. ผลที่เกิดขึ้นกับระบบโครงสร้าง ได้แก่ กระดูก กล้ามเนื้อ ข้อต่อ เอ็น พังผืด เป็นต้น มีการพัฒนาทั้งขนาดและความแข็งแรง โดยเฉพาะกระดูกมีการสะสมแคลเซียมเพิ่มมากขึ้น ช่วยป้องกันโรคกระดูกบาง โรคกระดูกพรุน โรคข้อติด และโรคข้อต่อเสื่อมสภาพเร็วกว่าวัยอันควร ช่วยพัฒนาบุคลิกและความมั่นใจในการเคลื่อนไหว

6. ผลที่เกิดขึ้นกับระบบขับถ่าย และขบวนการเผาผลาญผลิตพลังงานของร่างกาย ทำให้เกิดการหลั่งเหงื่อระบายความร้อน และการถ่ายเทของเสียออกจากร่างกายเป็นปกติ ร่างกายใช้ไขมันเป็นพลังงานเพิ่มมากขึ้นกว่าปกติ ทำให้รูปร่างทรวดทรง กระชับแลดูได้สัดส่วนสวยงามไม่อ้วน

 

         การออกกำลังกายด้วยการเดินเพื่อสุขภาพนั้นสามารถพัฒนาความแข็งแรงและโครงสร้างพื้นฐานของร่างกาย ช่วยเสริมสร้างและกระตุ้นระบบการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกายให้มีสมรรถภาพและประสิทธิภาพในการทำงานเพิ่มมากขึ้น ช่วยป้องกันรวมทั้งลดปัญหาการเกิดโรคไขมันอุดตันในหลอดเลือด โรคอ้วน โรคหัวใจและภูมิแพ้ ทำให้สามารถประกอบภารกิจและดำรงชีวิตได้เป็นปกติสุข มีสุขภาพแข็งแรง อายุยืนยาว

 

          มาออกกำลังกายกันดีกว่า เพื่อเสริมสร้างสุขภาพร่างกายไม่ก่อให้เกิดความเสื่อมโทรม

โดย : รศ.เจริญ กระบวนรัตน์

 

ข้อมูลจาก : หนังสือ สุขภาพดี..ง่ายนิดเดียว : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)