:: ครูนวพร ::

  • Today’s Photo

  • Calendar:

    พฤศจิกายน 2008
    อา พฤ
    « ต.ค.   ธ.ค. »
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    30  
  • Archieves:

  • จำนวนผู้เข้าชม

    • 449,666 hits

ชีววิถีอย่างยั่งยืน

Posted by Kru nawaporn บน พฤศจิกายน 7, 2008

ผมคิดมาสัก1-2 ปี นี้ว่าจะได้มีโอกาสเข้าไปเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตแบบชาวบ้านเกษตรกร ในลักษณะเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริของในหลวง ก็เลยคิดโครงการอย่างไม่เป็นทางการให้กับตัวเองว่า “ชีววิถีอย่างยั่งยืน” (Biological Way of Life for Sustainable Development)clip_image002

โดยเชื่อว่า การพัฒนาอย่างยั่งยืนได้นั้นต้องอาศัยวิถีทางธรรมชาติ ซึ่งเป็นวิถีชีวิตเกษตรกรรมอย่างไทย (ซึ่งเราสามารถพึ่งพาตนเองได้เกือบ 100 %) อีกทั้งผมเคยแวะไปแอบชมหมู่บ้านตามแนวพระราชดำริ และพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เช่น หมู่บ้านสหกรณ์สันกำแพง จ.เชียงใหม่ หมู่บ้านสายใจไทย อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย หมู่บ้านสหกรณ์หุบกะพง หมู่บ้านสหกรณ์ดอนขุนห้วย จ.เพชรบุรี หมู่บ้านสหกรณ์หนองพลับ หมู่บ้านสหกรณ์กลัดหลวง หมู่บ้านสหกรณ์ห้วยสัตว์ใหญ่ จ.ประจวบคีรีขันธ์ เป็นต้น

หลังจากไปพบเห็น ทำให้ได้แนวคิดเบื้องต้น เราต้องมีความรู้ ความเข้าใจ มุ่งหวังความสำเร็จที่เป็นรูปธรรม ขยัน ใฝ่รู้ มีความมุ่งมั่น อดทน พอดีกับพอมีที่ดินแปลงเล็กๆ ที่ชานเมือง จึงใช้เป็นที่ทดลองทำปุ๋ยหมัก ขุดบ่อปลาขนาด 2 x 4 เมตร ลึก 1 เมตร ใช้ผ้าพลาสติกสำหรับปูบ่อ จุลินทรีย์ EM กากน้ำตาล ลูกปลา และเตรียมบ่อเพาะปลวกไว้ ต่อมาก็นำพันธุ์ปลาปล่อยลงบ่อ บ่อละประมาณ 400 ตัว ขณะเดียวกัน ก็คิดไปถึงเรื่องการทำนา ทำสวน ให้ได้ผลผลิตสูงแต่ต้นทุนต่ำโดยไม่ใช้ปุ๋ยเคมี และยาฆ่าแมลง ใช้ปุ๋ยหมักจุลินทรีย์ซึ่งใช้เวลาเพียง 5-6 วัน ก็ได้ปุ๋ยที่มีประสิทธิภาพ และทำสารไล่แมลงโดยมีจุลินทรีย์เป็นตัวช่วยอย่างได้ผล

นอกจากนั้น ยังต้องค้นคว้าวิธีการทำฮอร์โมนผลไม้ เพื่อเร่งดอก เร่งผล ให้ผลติดดี สมบูรณ์ และรสอร่อย นอกจากนี้ คิดว่าการเลี้ยงปลาในบ่อพลาสติกขนาด 2 x 4 ม. ลึก 1 ม. ก็เพื่อให้มีอาหารเพียงพอในครัวเรือน เมื่อเราปล่อยปลาจำนวน 400 ตัว ก็หมั่นหาปลวก แมลง หนอนให้ปลากิน เพื่อลดรายจ่ายค่าอาหารปลา ใช้จุลินทรีย์ช่วยบำบัดน้ำเสียในบ่อ ผสมอาหารให้ปลากินทำให้ปลาแข็งแรงไม่เป็นโรค ประมาณ 6-8 อาทิตย์ก็พอจับกินหรือพอขายได้ รอบๆ บ่อปลาก็ทำเป็นสวนครัวรั้วกินได้ ใช้น้ำจากบ่อปลามารดเป็นน้ำปุ๋ย ทำให้ผักงอกงามและปลอดสารพิษ ตอนนี้ผมหาไก่พันธุ์มาเลี้ยงเพื่อกินไข่ สามารถลดค่าอาหารไก่ด้วยการเพาะปลวก และใช้จุลินทรีย์ช่วยบำบัดกลิ่นเหม็นในเล้าไก่ และผสมจุลินทรีย์กับน้ำให้ไก่กินทำให้ไก่แข็งแรงไม่เป็นโรค

ทั้งนี้ทั้งนั้นเพราะผมเคยเห็นถึงความสำเร็จที่หมู่บ้านโนนสวรรค์ หมู่บ้านในภาคอิสาน และหมู่บ้านอื่นๆ ได้รับความสำเร็จมาแล้วว่าทำได้ และตนเองก็น่าจะทำได้ผลดีเช่นนั้นบ้าง

ตัวเอกของเรื่องน่าจะเป็นตัวจุลินทรีย์ที่เหมือนยาดำแทรกเข้าไปทำให้เกิดความสำเร็จ งอกงามในทุกเรื่อง โดยจุลินทรีย์เป็นสิ่งมีชีวิต และมาช่วยเกษตรกรทำงาน ทั้งด้านกสิกรรม ประมง และปศุสัตว์ เกษตรกรจึงควรรู้จักจุลินทรีย์นี้ให้ดี ซึ่งผมจะศึกษาอย่างละเอียดต่อไป

อีกเรื่องหนึ่งซึ่งเกี่ยวข้องกับชีวิตของคน และทุกชีวิตในโลก ทั้งในส่วนเฉพาะด้าน (MICRO) และทั้งในภาพรวม (MACRO) คือเรื่องระบบนิเวศทางธรรมชาติ ซึ่งทุกสรรพสิ่งต่างพึ่งพาอาศัยเกื้อกูลกัน

พืช อาศัยดินเป็นแหล่งก่อกำเนิด นำแร่ธาตุและอาหารจากดิน มาหล่อเลี้ยงชีวิตทำให้เติบโต แข็งแรง คน และสัตว์ได้แร่ธาตุ และสารอาหารจากดินเพื่อความเจริญเติบโตแข็งแรง โดยกินพืช และกินกันเอง

ดิน ได้แร่ธาตุจากพืชและสัตว์กลับคืนสู่ดิน เมื่อพืชและสัตว์ตายถูกย่อยสลายลงในดิน โลก จะอุดมสมบูรณ์และทำหน้าที่ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน เกื้อกูลกันได้

ทราบมาว่า หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดการปฏิวัติเขียว มีการนำปุ๋ยเคมีเข้ามาใช้ มีการเพาะปลูกพื้นที่กว้างใหญ่ เพื่อเร่งให้เพิ่มผลผลิตอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดการเสียสมดุลทางธรรมชาติ เกิดศัตรูพืชและแมลงรบกวนการผลิต จึงต้องนำยาฆ่าแมลง ซึ่งเป็นสารพิษเข้ามาใช้มากขึ้นๆ และรุนแรงเข้มข้นขึ้นทุกที

ผู้ได้รับผลกระทบจากการใช้สารพิษก่อนคือ คนและสัตว์ เมื่อนำผลิตผลการเกษตรมาบริโภค ต่อมาเมื่อสารพิษสะสมในดินมากขึ้น สิ่งมีชีวิตในดินก็ถูกทำลาย ดินตายก่อน เมื่อดินตายก็ไม่สามารถย่อยสลายสร้างสารอาหารให้กับพืชได้ พืชก็จะอ่อนแอและตาย สุดท้ายในโลกก็จะขาดอาหาร และเต็มไปด้วยสารพิษ คน สัตว์ ก็จะตาย ทุกชีวิตในโลกจะถูกทำลายหมด เป็นภาวะอันตราย เร่งด่วน ที่จะต้องกำจัดความเป็นพิษให้หมดไปจากโลกและนำชีวิตกลับคืนมาให้แก่ดินและสิ่งมีชีวิตต่อไป

จากความเข้าใจง่ายๆ ที่เกี่ยวกับพืช (ต้นไม้) และปุ๋ย (อาหารของพืช) เมื่อพืช เติบโตงอกงามย่อมต้องนำอาหารจากดินขึ้นมาหล่อเลี้ยง สมมุติว่าใช้อาหารจากดินไป 50% พอถึงฤดูออกดอกออกผล พืชต้องใช้อาหารจากดินมากขึ้นในการสร้างดอก สร้างผล สมมติว่าใช้อาหารจากดินไปอีก 50 % ถ้าเป็นธรรมชาติในป่า เมื่อดอกร่วงหล่น ผลไม้สุกร่วงหล่น กิ่ง ใบร่วงหล่น ดิน ซึ่งมีชีวิตก็จะย่อยสลายให้สิ่งเหล่านั้นกลายเป็นอาหารของพืช เพิ่มพูนลงในดินและพืชนำกลับมาใช้เลี้ยงลำต้น ดอก ผล ได้ต่อไป เช่นนี้นับร้อยนับพันปีไม่มีวันหมดสิ้น แต่ในการเพาะปลูกปัจจุบัน คนเก็บดอกผล ไปบริโภค ไปขาย เท่ากับนำอาหารออกไปจากดินทุกปี โดยไม่กลับคืนมา มิหนำซ้ำยังมีการเผาไร่ เผานา อาหารในดินจึงหมดไปโดยสิ้นเชิง และสิ่งมีชีวิตในดินที่จะช่วยย่อยสลาย สร้างอาหารให้แก่พืชก็หมดไปด้วย เราจึงต้องส่งจุลินทรีย์ผู้ช่วยตัวเอกของเรากลับบ้านเข้าไปอยู่ในดิน เก็บใบไม้ใบหญ้า มูลสัตว์ อินทรีย์วัตถุใส่ลงในดิน เพื่อให้จุลินทรีย์ช่วยย่อยเป็นการเติมอาหารให้แก่ดินแล้วความมีชีวิตและความอุดมสมบูรณ์ก็จะกลับคืนมา โดยไม่ต้องพึ่งพาปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลงอีกต่อไป

หลังจากนำการเลี้ยงปลาในบ่อปลาพลาสติกขนาด 2 x 4 ม. ก็เริ่มมีความผูกพันกับปลาและมีความสุขจากการให้อาหารปลา ยามว่างก็ไปหาดินปลวกเอามาสับแล้วร่อนให้ปลากิน ทำปุ๋ยน้ำรดพืชไร่ พืชสวน จะไปเยี่ยมเยียนใครก็ตักปลาในบ่อ ใส่ถุงฝากกลับไป 2-3 กิโลกรัม เป็นที่ชื่นใจทั้งผู้ให้และผู้รับ ความมีน้ำใจและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ก็กลับคืนมา ใครขาดเหลืออะไรก็เผื่อแผ่แบ่งปันกัน เป็นภาพชีวิตงดงามที่หาดูได้ยากในสังคมเมือง สังคมยุค Globalization ยุคแข่งขันเสรี ที่แข่งกัน แย่งกัน สูบจนกว่าอีกข้างจะหมดตัว

ผมเองไม่ได้ตั้งความหวังสูงว่า จะสามารถนำโครงการชีววิถีฯไปถึงวิถีชีวิตที่มีความสุขโดยพึ่งพาตนเองแบบธรรมชาติที่ทุกอย่างมีพอเพียงในชาติของเราได้ แต่อย่างน้อยปิติยินดี มีความสุข ในความสำเร็จของเราก็เพียงพอแล้ว ทำให้เรารู้สึกได้ว่าไม่เสียทีที่เราเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ได้มีโอกาสสนองพระราชดำริของทั้งสองพระองค์ และได้สนองคุณของแผ่นดินที่ให้เราเกิดมา

ผมขอขอบคุณแหล่งความรู้และผู้เกี่ยวข้องทุกท่านที่สนับสนุนและร่วมแรงร่วมใจร่วมกัน ทำให้มีโอกาสได้ทำงานที่บอกตนเองว่า…ใช่เลย

จาก บทความการศึกษา วันที่ 26 สิงหาคม 2551 อักษรเจริญทัศน์ (อจท)

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: