:: ครูนวพร ::

  • Today’s Photo

  • Calendar:

    มกราคม 2009
    อา พฤ
    « ธ.ค.   ก.พ. »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728293031
  • Archieves:

  • จำนวนผู้เข้าชม

    • 446,658 hits

จาตุรงคสันนิบาต

Posted by Kru nawaporn บน มกราคม 22, 2009

clip_image001ศัพท์ จาตุรงคสันนิบาต” มาจากการประสมคือ สนธิและสมาสกันของคำ 3 คำ คือ “จาตุร” แปลว่า 4 “องค์” แปลว่า ส่วน “สันนิบาต” แปลว่า ประชุม รวมเป็น จาตุรงคสันนิบาต แปลว่า การประชุมด้วยองค์ 4 หมายถึง เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นพร้อมกัน 4 ประการ ในวันเดียวกัน คือ เกิดสมัยพุทธกาลในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ซึ่งต่อมาถือเป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา คือ “วันมาฆบูชา” ซึ่งย่อจากคำ “มาฆบุรณมี” แปลว่า การบูชาพระในวันเพ็ญเดือน 3 โดยที่ “มาฆะ” เป็นชื่อของเดือนสาม

จาตุรงคสันนิบาต เป็นการประชุมที่เรียกว่า สังฆสันนิบาตครั้งใหญ่ในพุทธศาสนา และเป็นวันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง
โอวาทปาติโมกข์” หลังจากทรงตรัสรู้แล้ว 9 เดือน แก่พระสงฆ์สาวกเป็นครั้งแรก ณ เวฬุวันวิหาร (วัดแห่งแรกในพระพุทธศาสนา) กรุงราชคฤห์ แคว้นมคธ เพื่อให้พระสงฆ์นำไปประพฤติปฏิบัติเพื่อจะยังพระพุทธศาสนาให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป ซึ่งโอวาทปาติโมกข์นี้เป็นหลักคำสอนสำคัญที่พระพุทธองค์ทรงแสดงตลอดปฐมโพธิกาล คือ 20 พรรษาแรก หลังจากนั้นทรงบัญญัติให้พระสงฆ์แสดงอาณาปาติโมกข์แทน โดยการแสดงปาติโมกข์ที่ประกอบด้วยองค์ 4 คือ จาตุรงคสันนิบาต มีเพียงครั้งเดียวในพระศาสนาของพระพุทธเจ้าองค์หนึ่งๆ

เหตุการณ์พิเศษ 4 ประการที่เกิดขึ้นในวันนั้น ได้แก่

1. เป็นวันที่พระสงฆ์สาวกที่พระพุทธองค์ทรงส่งไปประกาศพระพุทธศาสนาในที่ต่างๆ จำนวน 1,250 รูป มาประชุมเฝ้าพร้อมกันที่เวฬุวันวิหารโดยมิได้นัดหมาย จึงทรงประกาศหลักพระพุทธศาสนาให้มั่นคงเพื่อให้พระภิกษุสาวกยึดเป็นหลัก คือ พระธรรมและวินัย เรียกว่า โอวาทปาติโมกข์

ใจความว่า “การไม่ทำความชั่วทั้งปวง 1, การบำเพ็ญแต่ความดี 1, การทำจิตของตนให้ผ่องใส 1 นี้เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ขันติ คือความอดกลั้น เป็นตบะอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพาน เป็นบรมธรรม ผู้ที่ทำร้ายผู้อื่นไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต ผู้ที่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะ การไม่กล่าวร้าย 1, การไม่ทำร้าย 1, ความสำรวมในพระปาติโมกข์ 1, ความเป็นผู้รู้จักประมาณในอาหาร 1, ที่นั่งที่นอนอันสงัด 1, ความเพียรในอธิจิต 1 นี้เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย”

2. พระภิกษุสงฆ์เหล่านี้ล้วนเป็นเอหิภิกขุอุปสัมปทา” คือเป็นผู้ที่ได้รับการอุปสมบทโดยตรงจากพระพุทธเจ้าทั้งสิ้น ตรัสว่า “เอหิ ภิกขุ…” แปลว่า “จงมาเป็นภิกษุเถิด ธรรมอันเรากล่าวดีแล้ว ท่านจงประพฤติพรหมจรรย์เพื่อทำที่สุดแห่งทุกข์โดยชอบเถิด” ตรัสเท่านี้ก็เป็นภิกษุแล้ว เพราะคำตรัสขึ้นต้นว่า เอหิ ภิกขุ จึงเรียกการอุปสมบทแบบนี้ว่า เอหิภิกขุอุปสัมปทา เรียกผู้ได้รับการอุปสมบทแบบนี้ว่า เอหิภิกขุ การอุปสมบทแบบนี้ประทานแก่ “พระอัญญาโกณฑัญญะ” เป็นท่านแรก จึงถือว่าท่านเป็นปฐมสาวก ปฐมภิกษุในพระพุทธศาสนา ต่อมาเมื่อมีผู้มาขอบวชมากขึ้นได้ทรงเปลี่ยนเป็นวิธีติสรณคมนู ปสัมปทา และเป็นวิธีญัตติจตุตถกรรมวาจา ซึ่งใช้มาจนถึงปัจจุบัน

3. พระภิกษุสงฆ์ทุกรูปที่ได้มาประชุมในครั้งนี้ล้วนแต่เป็นพระอรหันต์ พระอรหันต์คือผู้สำเร็จธรรมวิเศษสูงสุดในพระพุทธศาสนา เป็นพระอริยบุคคลชั้นสูงสุด สามารถละสังโยชน์ คือกิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์ ธรรมที่มัดสัตว์ไว้กับทุกข์ หรือกิเลสเครื่องร้อยรัดจิตใจให้จมในวัฏฏะ

4. เป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวงกำลังเสวยมาฆฤกษ์ ซึ่งเป็นเวลาที่ดีที่สุดคือ เป็นเวลากลางคืน อากาศไม่ร้อน ท้องฟ้าแจ่มใส โดยก่อนกำเนิดพุทธศาสนา การบูชาในวันเพ็ญเดือนมาฆะเป็นพิธีดั้งเดิมของศาสนาพราหมณ์ เรียกว่า “ศิวาราตรี” คือพิธีลอยบาปในแม่น้ำคงคา และประกอบพิธีสักการบูชาพระเป็นเจ้าของพราหมณ์ ซึ่งเป็นพิธีใหญ่ในเทวสถานต่างๆ ครั้นพุทธศาสนากำเนิดขึ้น ภิกษุพุทธสาวกซึ่งมาจากทั้งวรรณะกษัตริย์ วรรณะพราหมณ์ และวรรณะอื่นๆ ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพราหมณ์มาก่อน เมื่อถึงวันเพ็ญมาฆะได้เห็นพราหมณ์ทำพิธีใหญ่ซึ่งตนเคยทำมาก่อน คิดว่าน่าจะทำอะไรเช่นเดียวกันบ้าง จึงได้พากันไปเฝ้าพระพุทธองค์พร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย

ขอบคุณข้อมูลจาก: webguide วันที่ 20 มกราคม 2552 อักษรเจริญทัศน์ อจท.

Advertisements

มีการตอบกลับหนึ่งครั้ง to “จาตุรงคสันนิบาต”

  1. KammatanTU said

    อนุโมทนาบุญด้วยครับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: