:: ครูนวพร ::

  • Today’s Photo

  • Calendar:

    สิงหาคม 2017
    อา พฤ
    « พ.ย.    
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031  
  • Archieves:

  • จำนวนผู้เข้าชม

    • 442,343 hits

Posts Tagged ‘แมงกะพรุนกล่อง’

แมงกะพรุนกล่อง (Box jellyfish) นักพ่นพิษตัวร้ายในทะเล

Posted by Kru nawaporn บน พฤศจิกายน 10, 2015

clip_image002[10]

ลักษณะของแมงกะพรุนกล่อง

1. เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง จัดอยู่ในไฟลัม Cnidaria กลุ่ม Cubozao ซึ่งจัดเป็นสัตว์ที่มีพิษร้ายแรงที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง

2. มีลำตัวคล้ายร่มหรือระฆังคว่ำ

3. หนวดแต่ละเส้นมีพิษอยู่ประมาณ 5,000 เซลล์

4. มีลักษณะโปร่งใส หรืออาจมีสีฟ้าอ่อน สีเหลือง สีชมพู สีน้ำตาล หรือไม่มีสีเลย ซึ่งสังเกตได้ยากมาก แม้ในน้ำทะเลใส

5. เคลื่อนที่ได้ด้วยตัวเอง โดยสามารถพุ่งตัวสู่ผิวน้ำได้อย่างรวดเร็ว และยังว่ายน้ำได้เร็วถึง 5 ฟุตต่อวินาที

บริเวณที่พบแมงกะพรุนกล่อง

  1. สามารถพบได้ตั้งแต่ตัวอ่อนขนาด 3-4 ซ.ม. ไปจนถึงตัวเต็มวัยขนาด 20 ซ.ม.
  2. สามารถพบได้บริเวณทะเลเขตร้อนในประเทศออสเตรเลีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย (มีรายงานพบที่เกาะหมาก จังหวัดตราด เกาะลันตา จังหวัดกระบี่ และเกาะพงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

การจำแนกสายพันธุ์ของแมงกะพรุนกล่อง

แมงกะพรุนกล่องมีหลายสายพันธุ์ ซึ่งจำแนกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ ซึ่งแบ่งตามลักษณะเด่นของหนวด (Tentacle) ที่ใช้ในการป้องกันตัวและจับเหยื่อ

Picture3

Picture4

พิษของแมงกะพรุนกล่องต่อระบบต่าง ๆ ในร่างกาย

เมื่อหนวดสัมผัสกับผิวหนัง จะปล่อยสารพิษในกลุ่ม Protiolytic enzyme ซึ่งมีพิษต่อระบบต่าง ๆ ดังนี้

1. ผลต่อผิวหนัง: ทำให้ผิวหนังบริเวณที่สัมผัสตาย มีอาการคันและเจ็บปวดบริเวณบาดแผลมาก

2. ผลต่อเซลล์เม็ดเลือดแดง: ทำให้เซลล์เม็ดเลือดแดงแตก และพิษซึมเข้าสู่กระแสเลือด เกิดภาวะไตวายเฉียบพลันได้

3. ผลต่อหัวใจ: ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือหัวใจหยุดเต้น

4. ผลต่อระบบประสาท: คลื่นไส้ อาเจียร เวียนศีรษะ กระสับกระส่าย กดระบบประสาททำให้หยุดหายใจ

5. ผลต่อระบบกล้ามเนื้อ: กล้ามเนื้ออ่อนแรง กล้ามเนื้อหน้าท้องและหลังเกร็ง ซึ่งอาจทำให้จมน้ำได้

วิธีการช่วยเหลือและปฐมพยาบาล

1. ผู้ช่วยเหลือต้องแน่ใจว่าตัวเองปลอดภัยจากแมงกะพรุน

2. นำผู้บาดเจ็บขึ้นจากน้ำหรือไปยังบริเวรที่ปลอดภัย

3. ให้ผู้ป่วยอยู่นิ่ง ๆ เพื่อลดการยิงพิษจากแมงกะพรุน

4. ห้ามขัดถูบริเวณที่ถูกแมงกะพรุน

5. เรียกให้คนช่วยและโทร 1669 เรียกรถพยาบาลฉุกเฉิน ควรสังเกตประเมินอาการตลอดเวลา

6. หากหมดสติ ไม่หายใจหรือไม่มีชีพจร ให้ทำการ CPR ทันที (ใช้หลัก A – B – C)

7. ล้างบริเวณที่ถูกพิษด้วยน้ำส้มสายชูบ้าน ความเข้มข้น 2 – 10 % นานอย่างน้อย 30 วินาที หากไม่มีให้ใช้น้ำทะเล

8. ใช้ถุงมือหนาหรือแนบ คีบหนวดที่ยังติดอยู่ ห้ามใช้มือเปล่าหยิบ

9. ให้ใช้วัสดุขอบเรียบ เช่น เปลือกหอย บัตร สันมีด ขูดเอาเมือกที่เหลืออยู่ออก

10. ในกรณีของแมงกะพรุนกล่อง ให้ใช้น้ำแข็งประคบ ลดอาการปวด หลังจากล้างด้วยน้ำส้มสายชูแล้ว หรือใช้ผักบุ้งทะเลตำพอกที่แผล แล้วรีบนำส่งโรงพยาบาล

ข้อควรระวัง

1. ห้ามใช้น้ำจืดล้าง เพราะจะกระตุ้นเข็มพิษให้ทำงานมากยิ่งขึ้น ส่วนการใช้แอมโมเนียล้าง ก็จะทำให้อาการปวดเพิ่มมากขึ้น

2. ห้ามถูหรือขยี้

3. หลีกเลี่ยงการใช้เทคนิคพันรัดแน่นด้วยผ้ายืด

ขอบคุณข้อมูลจาก คู่มือจำแนกชนิดแมงกะพรุน ศูนย์วิจัยชายฝั่งทะเลและอ่วไทยตอนล่าง สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) และ วิชาการ.คอม

Posted in นานาสาระ ... | Tagged: | Leave a Comment »